Hippe oceaanstomer ligt klaar voor vertrek

MARK MOORMAN

Op de Strekdam in het Westelijk Havengebied is dit jaar de Woonsilo van architectenbureau MVRDV verrezen. Een gebouw dat moet tegemoetkomen aan 'het uitwaaigevoel', maar bij windkracht zes zelf maatregelen neemt. Dit weekeinde was er een open dag.

In de taal van achitectenbureau MVRDV - befaamd en berucht van de VPRO-villa, het Nederlandse paviljoen op de Expo in Hannover en hun feloranje pand bij de Wibautstraat - ligt aan de Strekdam 'een stedenbouwkundige envelop' die appelleert aan 'het uitwaaigevoel' dat we meestal met havenhoofden associëren.

De spectaculaire Woonsilo ligt in het verlengde van de verbouwde Graansilo en past binnen de traditie van nieuwbouw in oude havengebieden, waarbij de architecten het inmiddels grotendeels verstomde havenrumoer in het gebouw willen laten weerspiegelen.

Maar waar dit in het Oostelijk Havengebied heeft geleid tot een sombere steemklomp van Koen van Velsen op Borneo - die erbij ligt als een aan de grond gelopen pakhuis - pakt MVRDV het luchtiger aan.

De in het oog springende associatie die men krijgt bij de Woonsilo, vooral als het gebouw over het water wordt benaderd, is er een met een containerhaven, een stapeling van verschillende woonblokken, elk met zijn eigen sfeer, raampartijen en galerijen. De stapeling is een praktische uitwerking van hun stapelgebouw in Hannover, waarin we een boslandschap op de vierde verdieping aantroffen.

Het is eigenlijk een op elkaar gestapelde nieuwbouwwijk, waarbij om elke bocht een nieuwe sfeer begint en men af en toe met verrassende doorkijkjes wordt geconfronteerd. De architecten hebben de gangen en appartementen nadrukkelijk gegroepeerd als - zoals ze het zelf noemen - 'minibuurtjes', waarbij, zoals vaker gebeurt, wordt uitgegaan van het goede en sociale in de mens.

Hoe verschillend de appartementen ook zijn - klein en groot, over één of twee verdiepingen - hun in het oog springende kwaliteit, of ze nu voor, achter, onder of boven in het gebouw zitten, is hun magnifieke uitzicht.

In het Oostelijk Havengebied heeft men ook veel water voor de deur, maar dat zijn toch vrij statische vlakken, af en toe doorsneden door een rijnaak. Aan de westelijke kant van de havens kijken we nog op het actieve deel van de haven. Never a dull moment voor je eigen venster, dat vraagt om een forse telescoop. Het gebouw is open aan de onderkant en iedereen krijgt toegang tot een monumentale houten trap, die leidt naar een groot terras aan de havenkant.

Hoe zou dit gebouw zich in een storm houden? Als het uitwaaigevoel richting het onaangename begint op te schuiven? Een medewerker van bouwbedrijf De Nijs meldt dat op een dak een windmeter staat opgesteld die er bij windkracht zes voor zorgt dat de deuren van het terras automatisch sluiten, 'want anders waait men ervan af'. De serre onder het terras wacht nog op een bedrijf dat er wil zitten.

Het containeraspect aan de buitenkant is binnen in het gebouw vertaald in gangen met radicaal botsende kleuren. Op de lagere verdiepingen zijn er verrassende doorkijkjes naar beneden en ziet men onder loopbruggetjes het water weerspiegelen; op de bovenste verdiepingen worden de gangen overdekt met lichtkoepels, wat te denken geeft over de midzomerse temperatuur in het gebouw.

MVRDV is nog steeds niet bekeerd tot pastel. Kleuren zijn over het algemeen shocking (zwembadblauw, mintgroen, zuurstokroze) en een gele gang is ook buitengewoon geel. Van het tapijt (hoe lang zal dat geel blijven?) tot aan de muren, deuren en plafond, dat van speelse gaten is voorzien. Een uitgeholde kaas inderdaad, waarbij de bewoners zich even de familie muis mogen wanen.

Humor in de architectuur is een lastig geval. Is het leuk in een mop te wonen? Die gang als een uitgeholde kaas, die op de tekentafel een giller was en op de open dag een bezienswaardigheid, is dat na een jaar wonen nog wel zo geestig, als je met migraine je voordeur opendoet? Wordt dat plafond als een gatenkaas en die penetrante kleur dan niet een beetje een mop met een baard?

Er doemt bij een wandeling door het gebouw nog een andere maritieme associatie op. De woonsilo van MVRDV lijkt op een hippe oceaanstomer, klaar voor vertrek.

© Het Parool, 17-12-2001

terug