D E S I L O D A M

Westerdoksdijk, Graansilo Korthals Altes (1896/98)

Op een speciaal daartoe aangelegde dam in het verlengde van de Westerdoksdijk staat de in 1896/98 naar ontwerp van J.F. Klinkhamer en A.L. van Gendt gebouwde graansilo Korthals Altes. Het circa 104 meter lange, 20 meter brede en even hoge, geheel in baksteen opgetrokken pakhuis bestond uit een verhoogde middenpartij met aan weerszijden grotendeels blind uitgevoerde opslagvleugels. Elke vleugel bevatte 60 stortschachten of karen, die met ijzeren trekstangen aan elkaar verankerd waren en waarvan de rozetankers de spaarvelden in de vleugels markeerden. Aan de ruim 26 meter hoge middenpartij (waar tevens de stoommachines en overige technische uitrusting waren geplaatst) hingen transportbanden waarmee het graan uit de schepen werd gelost en via elevatoren naar de zolders getransporteerd. Daar werd het graan, eveneens via transportbanden in de betreffende karen gestort. Met schuiven konden de trechtervormig uitlopende karen worden geopend, waarna de benodigde hoeveelheid graan via een lopende band in de kelder per spoor of schip verder kon worden gedistribueerd. In totaal kon zo’n 16.730 ton graan in de silo worden opgeslagen.

Het eclectische utiliteitsgebouw vertoont veel aan de gotische vormentaal ontleende onderdelen, zoals boogfriezen, kantelen en hoek- of arkeltorentjes.

In 1952 werd aan de zuidzijde van de bestaande, een geheel nieuwe 45 meter lange en 37 meter hoge betonnen silo gebouwd. In 1987 werd de silo buiten gebruik gesteld en dreigden plannen tot sloop; kort daarna werd het gebouw gekraakt. In mei 1990 werd het graanpakhuis vanwege architectuurhistorische- en industrieel/archeologische waarden op de rijksmonumentenlijst geplaatst. Een plan van architectenbureau Van Stigt voorzag in de inbouw van 52 appartementen en bedrijfsruimten. De karakteristieke blinde gevels met de talloze rozetankers in de spaarvelden moesten daartoe wel plaatsmaken voor verticale reeksen open raampartijen.

H. VAN MAASDIJK, AmsterdamTen onrechte gebruikte u maandag de naam Silodam voor het gebouw dat verrijst aan het einde van de dam die tegenover het Westerdok het IJ insteekt. Silodam is de officiële straatnaam van de gehele dam waarop de betonnen en stenen silo's staan.